FRNL | | NewsBibliotheekAgendaNewsletterJobsAdvertisingContact |
  
Home » News » Datacenters en milieu

Datacenters en milieu

(foto: <a href='https://nl.123rf.com/profile_davidoff205020'>davidoff205020</a> - 123RF)
(foto: davidoff205020 - 123RF)

De 26e klimaatconferentie van de Verenigde Naties die in Glasgow plaatsvindt van 31 oktober tot 12 november haalt vandaag de voorpagina’s van alle kranten en is het hoofdthema bij alle nieuwsmedia. Steevast worden mobiliteit en gebouwen aangewezen als boosdoeners, maar niet weinig milieubelasting komt voort van wat vandaag levensnoodzakelijke voorzieningen zijn, zowel voor bedrijven als privé, zoals bv. datacenters. Er zijn alsmaar meer datacenters nodig om de noodzakelijke digitalisering, de telecomontwikkelingen en zoveel meer mogelijk te maken. Datacenters zijn helaas heel gulzig als het over energie- en waterverbruik gaat.

De snelle groei van de cloud, allerhande internet gebaseerde toepassingen en meer recent IoT, maken dat alsmaar meer computerprocessors moeten connecteren met wereldwijd verspreide datacenters. De geringste actie op een computer van welke aard ook (desktop, laptop, maar dus ook smartphones) kan een communicatie activeren met een datacenter dat waar dan ook ter wereld gevestigd is.

De schaalgrootte van datacenters kan sterk variëren, met giganten die de afmetingen van een voetbalstadion aannemen en als ‘hyperscale’ datacenter worden benoemd. Daarvan waren er eind verleden jaar wereldwijd 597. De USA nam 39% aandeel, gevolgd door China met 10% en Japan met 6%. Tegenover 2015 was het aantal ‘hyperscale’ datacenters met bijna de helft toegenomen. Vandaag zijn er nog bijkomende 219 ‘hyperscale’ datacenters gepland. Ruim de helft van alle operationele ‘hyperscale’ datacenters worden gebruikt door Microsoft, Google en Amazon.

Elektriciteit en water
Datacenters kunnen niet zonder elektrische energie… en verbruiken momenteel 1 tot 2% van de wereldwijde elektriciteitsvraag. Het verwerken van de immense hoeveelheid rekenprocessen gaat gepaard met heel wat warmteontwikkeling en bijgevolg is koeling vereist. In de USA gaat 43% van de toegevoerde elektrische energie aan datacenters naar de koeling ervan. Er is ook al heel wat geëxperimenteerd om de koeling minder energieverslindend te maken, zoals het bouwen van datacenters in de bergen waar de omgevingslucht koeler is, tot zelfs locaties onderzee.

Voor het koelen van datacenters worden watercircuits toegepast die rond de servers lopen of wordt water verneveld. Een deel van het water gaat verloren door verdamping, zodat niet alleen energie nodig is voor het koelen, maar ook voor het oppompen van water. Er zijn al systemen met kringloopwerking, maar ook daarvoor is energie nodig.

Het waterverbruik voor een vrij kleinschalig datacenter (1MW elektriciteitsverbruik, of het equivalent van duizend huishoudens) verbruikt jaarlijks 26 miljoen liter water! Maar uiteindelijk gaat het grootste waterverbruik op rekening van de elektriciteitsproductie. Dat is expliciet het geval bij elektriciteitscentrales met stoomturbines, maar ook gascentrales en kerncentrales verbruiken grote hoeveelheden water.

De overschakeling naar duurzame energie is dan ook dwingend. Prognoses gaan ervan uit dat het waterverbruik voor het opwekken van elektrische energie met een kwart kan verminderen in de USA, Duitsland en Australië door de transitie naar wind- en zonne-energie. In Groot-Brittannië zou het waterverbruik aldus zelfs kunnen halveren, maar voor Indië is slechts sprake van 10% winst.

Waterverbruik eist meer aandacht op
De aanvoer van water ligt gevoeliger naargelang de ligging van het datacenter. Is er veel water in de buurt en zijn er weinig andere gebruikers, dan is het watervraagstuk minder kritisch dan wanneer een datacenter in een droge regio ligt, of wateraanvoer sowieso al moeilijk ligt. Zo zou volgens recent onderzoek het westen van de USA meer lijden onder wat als ‘waterstress’ wordt benoemd dan het oostelijk deel.

De bouw van nieuwe datacenters stuit steeds vaker op tegenkanting van de plaatselijke bevolking, ook dicht bij ons, in Nederland. Waar momenteel de focus heel sterk op het verminderen van CO2-uitstoot ligt, is er nog veel te weinig aandacht voor waterverbruik. CO2 en water zijn overigens hecht met elkaar verbonden. Bouwers en exploitanten van datacenters zijn zich bewust dat ze hun ecologische voetafdruk moeten beperken, maar de nood aan nog meer datacenters staat daar haaks tegenover.
Eduard Codde
10-11-2021