Na het verbod op klassieke gloeilampen en het uitdoven van halogeenlampen, is er nu de Europese Verordening SLR 2019/2015/UE, die het verbod op (compact) fluorescentielampen oplegt in 2023. Zoals ook het geval met voorgaande Europese Verordeningen is het niet alleen de bedoeling om de verkoop van bepaalde verlichtingsproducten te verbieden, maar vooral om energiezuinige en duurzame verlichtingstechnieken te stimuleren.
Sinds 2006 verbiedt richtlijn 2011/65/EU, bijgenaamd RoHS (staat voor ‘Restriction of hazardous substances’ (Beperking van gevaarlijke stoffen) het gebruik van kwik in lampen. De richtlijn verleende vrijstellingen aan bepaalde productfamilies die niet eenvoudig vervangen kunnen worden, zoals T5 en T8 fluorescentielampen, compact fluorescentielampen met een steeklampvoet en een afzonderlijke voeding, hogedrukontladingslampen en lampen voor speciaal gebruik (bijvoorbeeld UV-C-lampen).
Deze vrijstellingen werden begin 2022 gewijzigd, met de volgende consequenties:
Een verbod op het op de markt brengen van alle compact fluorescentielampen met steeklampvoet (CFLni) met ingang van 25 februari 2023
Een verbod op het op de markt brengen van alle T5 en T8 fluorescentielampen met ingang van 25 augustus 2023
Verlenging van de vrijstelling van 3 naar 5 jaar voor hogedrukontladingslampen
Verlenging van de vrijstelling van 3 naar 5 jaar voor lampen voor speciaal gebruik
Gezien vooral de T5 en T8 fluorescentielampen zeer frequent voorkomen in bepaalde delen van kantoorgebouwen, parkeergarages, zorginstellingen en productieomgevingen waar Facility Managers hun werkingsdomein hebben, is het belangrijk tijdig maatregelen te nemen.
Gelukkig bestaan er voor zowat alle in 2023 uit de handel geweerde lampen alternatieven met LED-technologie. Het is echter niet zo dat alle bestaande lichtarmaturen bruikbaar zijn voor de alternatieve LED-lampen. Het is dan ook onontbeerlijk om bepaalde punten te verifiëren en valideren (vb. spanning, lichteigenschappen en lichtuitstraling) vóór de vervanging van een traditionele lichtbron door een LED-alternatief.
Fluorescentiebuizen vervangen
Niet alle fluorescentiebuizen laten zich zomaar vervangen door een LED-buis. In sommige gevallen is een armatuurconversie (herbekabeling / direct op 230V) noodzakelijk of zelfs de volledige vervanging van het armatuur door een LED-versie aangewezen.
Fluorescentiebuis T8 met Ø26 mm
Deze worden voorafgegaan door een voorschakelapparaat (VSA)
Klassiek voorschakelapparaat, de zogeheten ‘starter’
Uitwisselen tegen een LED-starter en vervanging van de oude buislamp door een (universele) T8 LED-buis.
Conversie van armatuur op 230V – Let op: het armatuur verliest hierdoor zijn certificering. Deze operatie mag alleen worden uitgevoerd door een gekwalificeerd elektricien, en het aangepaste armatuur moet voor certificering worden voorgelegd aan een testorgaan. Vervanging van de oude buislamp door een (universele) T8 LED-buis.
Elektronische voorschakelapparaat
Niet-compatibel > conversie van armatuur op 230V – Let op: het armatuur verliest hierdoor zijn certificering. Deze operatie mag alleen worden uitgevoerd door een gekwalificeerd elektricien, en het aangepaste armatuur moet voor certificering worden voorgelegd aan een testorgaan. Vervanging van de oude buislamp door een (universele) T8 LED-buis.
Compatibel, dan kan vervanging van de oude buislamp door een (universele) T8 LED-buis.
Fluorescentiebuis T5 met Ø16 mm
Dit type fluorescentiebuis wordt steeds voorafgegaan door een elektronisch voorschakelapparaat.
Compatibel, dan kan vervanging van de oude buislamp door een T5 HF LED-buis.
Niet-compatibel > conversie van armatuur op 230V – Let op: