Volgens het laatste rapport van ‘Savills’ kende de Nederlandse kantoormarkt het eerste halfjaar 2021 een stijging van het opnamevolume met 31% t.o.v. dezelfde periode verleden jaar. De vraag herstelde het afgelopen kwartaal met +19% in vergelijking met het eerste kwartaal van dit jaar. Bedrijven waarvan het huurcontract momenteel ten einde loopt blijken hun contracten te heronderhandelen voor eenzelfde kantooroppervlakte als voor het uitbreken van de pandemie. Het teruggeven van gehuurde oppervlakte is dus zeker niet als trend vast te stellen. De grootste transacties werden afgesloten door ING (31.500m²) en Just-Eat Take-Away (14.416m²). Beide huurcontracten waren samen zelfs goed voor 69% van de transacties in het eerste kwartaal van dit jaar. De financiële dienstverleners hielden zich in 2020 sterk op de achtergrond, maar keerden nu terug (14,2% > 57,3% eerste kwartaal 2021). De belangrijkste vastgoedklanten kwamen uit de IT-sector, zakelijke en gespecialiseerde dienstverleners. Amsterdam is zeer geliefd als vestigingsplek voor de IT-sector. Een trend dit jaar is de toegenomen vraag naar flexibele kantoorruimte: +44% in vergelijking tot de pre-Covid periode. Investeringen in nieuwe kantoren blijven op een laag pitje en bijna uitsluitend voorbehouden aan het Amsterdamse stadscentrum en het uitgesproken business district ‘Amsterdam Zuidas’. Duurzaamheid als een zwaard van Damocles ‘Duurzaamheid’ wordt belangrijker dan ooit voor de Nederlandse vastgoedmarkt en kan er zelfs een bedreiging voor vormen. Een nieuwe wetgeving m.b.t. energielabels die van kracht wordt per 1 januari 2023, eist een minimaal niveau C om als kantoorruimte op de verhuurmarkt aangeboden te mogen worden. Vanaf 2030 moet niveau A de norm zijn. Vandaag halen minstens 650.000m² op de Amsterdamse kantoormarkt slechts een niveau D of presteren nog minder. Verwacht wordt dan ook dat een aanzienlijk deel van deze kantooroppervlakte binnen anderhalf jaar van de vastgoedmarkt zal verdwijnen en er mogelijk een tekort zal ontstaan. Zeker 11% van de Amsterdamse vastgoedmarkt vereist voor 2023 aanpassingen om aan de duurzaamheidscriteria te beantwoorden. Los van de investeringen is het onzeker of de nodige werken binnen deze korte termijn voltooid geraken. In de periode 2018 – 2020 daalde het aantal niet duurzame kantoren met 12%. Hieruit mag men besluiten dat wanneer de upgrading aan hetzelfde tempo doorgaat, liefst 575.000m² van de Amsterdamse kantooroppervlakte onverhuurbaar wordt vanaf 2023. Vooral het Amsterdamse stadscentrum zou getroffen worden door de nieuwe duurzaamheidsregels. Hier vinden we 37% of 239.485m² van de kantooroppervlakte die een duurzaamheidsupgrade nodig heeft. Het gemiddelde bouwjaar in het Amsterdamse stadscentrum is 1845! Een kwart van de niet duurzame kantoorruimte in het Amsterdamse stadscentrum is als historisch monument ingeschreven. Maar ook de veel nieuwere Amsterdamse Zuidas met het grootste aantal vierkante meters kantoren, ontsnapt niet aan de nieuwste duurzaamheidswetgeving. Hoewel het gemiddelde bouwjaar hier 1992 is, vereist 69.968m² of 7% van het kantooraanbod aldaar, aanpassingen om in 2023 verder verhuurbaar te blijven. Anderzijds zullen tegen 2023 nog 374.000m² extra kantooroppervlakte verschijnen op de Amsterdamse vastgoedmarkt als gevolg van reeds lopende of nieuw geplande bouwprojecten. Het fysieke kantoor blijftSavills Nederland stelt vast: “Hoewel bedrijven hun kantoor bijna allemaal min of meer anders gaan gebruiken, blijven zij overtuigd van het fysieke kantoor. Liefst 87% van de werknemers in de EMEA regio acht het fysieke kantoor noodzakelijk. Ons onderzoek toont aan dat het kantoor als optimale werkplek wordt ervaren voor samenwerken met collega’s, evenals voor carrièreontwikkeling, netwerken, begeleiding en team management. Werknemers wensen wel een grotere flexibiliteit om op verschillende locaties te werken”. Dat werknemers niet altijd thuis wille
