Savills Research, deel van internationaal vastgoedadviseur Savills, stelt een stijgende vraag naar flexibele kantoorruimte vast, gedreven door organisaties die zich willen aanpassen aan het nieuwe werken na de wereldwijde gezondheidscrisis. Maar ook individuele werknemers duwen de vraag omhoog omdat zij een toevluchtsoord zoeken buiten het thuiswerken.
In 2018 was het gebruik van flexibele kantoren of co-working spaces, gemiddeld goed voor ongeveer 8% van de totale kantooropname in de 19 wereldwijde markten die Savills monitort. De uitbraak van Covid-19 verstoorde de opwaartse trend. In 2021 nam de vraag naar flexibele ruimte weer toe, maar bleef uiteindelijk beperkt tot 5% van het totaal.
De bezettingsgraden hebben zich gemiddeld hersteld tot het niveau van vóór de pandemie, aldus de laatste Flexmark-enquête van Workthere. De vaststelling slaat zowel op privékantoren als de gedeelde ruimtes, die zijn gestegen van respectievelijk 68,1% naar 81,2% en 55,7% naar 69%.
De vraag naar kantoren die voldoen aan door overheden opgelegde milieucriteria is een andere belangrijke drijfveer die vooral in Europese steden speelt. EPC-deadlines staan in Nederland en Groot-Brittannië voor de deur. Huurders die niet voldoen aan de reglementaire criteria en geen kwalitatieve ruimte kunnen vinden, kunnen opteren voor flexibele kantoorruimte.
"We stellen een aanzienlijke toename vast van de vraag naar flex-ruimte door juridische, financiële en farmaceutische organisaties, dit in navolging van de technologische bedrijven" zegt Cal Lee, oprichter en Global Head of Workthere. “Ook de gemiddelde grootte van de organisaties neemt toe, waarbij corporates en large scale ups een groter aandeel van het flex-gebruik voor hun rekening nemen. Volgens Flexmark waren ze in de eerste helft van 2022 goed voor 42% van de wereldwijde flexibele kantoorgebruikers, vergeleken met 37% vorig jaar”.
Wereldwijde groeimarkten
Hoewel Savills verwacht dat de trend positief zal zijn in alle grote steden, zullen navolgende plaatsen de komende jaren waarschijnlijk de grootste vraag laten zien:
London
Mumbai
Amsterdam
New York
Paris
Los Angeles
Shanghai
Ho Chi Minh City
Frankfurt
Warsaw
Barcelona
Tokyo
Hong Kong
Singapore
Madrid
Berlin
Seoul
Dubai
De top 5 bestaat uit steden waar het concept van flexibele kantoren al was ontstaan en uitgebreid in de jaren na de wereldwijde financiële crisis. Hun economieën worden gedreven door innovatie en ze hebben allemaal een gevestigde bedrijfscultuur die gericht is op flexibiliteit. Bovendien worden er de hoogste huurprijzen genoteerd.
Amsterdam staat op de derde plaats met een al goed verankerde flexibele bedrijfscultuur. Het aandeel van de flex-kantooropname was er vorig op twee na het hoogste met 10% versus 9% voor de pandemie. In de eerste helft van 2022 zet de tendens verder door.
Andere Europese steden met sterk groeipotentieel zijn Frankfurt, Warschau en Barcelona.
