Een niet gering deel van de Europese kantooroppervlakte dreigt verouderd te raken als gevolg van de door de EU voorgestelde richtlijnen m.b.t. de energieprestatie van gebouwen. Dat kan al op korte termijn leiden tot het onbruikbaar verklaren en uit de markt vallen van die gebouwen. Savills European Research, deel van internationaal vastgoedadviseur Savills, onderzocht de problematiek. Het Internationaal Energieagentschap claimt dat de bebouwde omgeving ongeveer 40% aandeel neemt in het jaarlijkse wereldwijde totaal aan kooldioxide uitstoot. Bouwactiviteiten nemen 27% voor hun rekening. Daarom gaat steeds meer aandacht naar de vastgoedsector voor het terugdringen van de uitstoot aan broeikasgassen.
Ongeveer twee derde van het in 2040 beschikbare wereldwijde aanbod aan gebouwen is vandaag al gebouwd, wat de noodzaak aan een wijdverspreide strategie opdringt voor het koolstofarm maken van die gebouwenportefeuille.
De Europese Green Deal is de belangrijkste drijfveer om de transitie van de EU-economie naar een zero uitstoot in 2050 te stuwen. De Green Deal is strategisch relevant en zal bedrijfsmodellen, marktvraag en financieringsvoorwaarden aanzienlijk beïnvloeden.
Energieprestatie van gebouwen
In het kader van de European Green Deal heeft een herziening van de richtlijn ‘energieprestatie van gebouwen’ (EPBD) in december 2021 minimale energieprestatienormen (MEPS) voorgesteld, die bepalen dat openbare en niet-residentiële gebouwen minstens een EPC (energieprestatie certificaat) niveau 'F' moeten halen tegen 2027 en 'E' tegen 2030. De herziene EPBD heeft tot doel om energie-efficiënte renovaties te stimuleren in 15% van de slechtste gebouwen in de EU.
Sommige vastgoedmarkten implementeren wetgeving die restrictiever is en verder gaat dan de EU-minimumnormen, terwijl anderen achteroplopen. In september 2022 heeft de Europese Commissie ernstige klachten ingediend tegen België, Oostenrijk en Duitsland omdat deze landen de EPBD 2018 nog niet hebben overgenomen in hun nationale wetgeving.
De strengere regelgeving verhoogt het risico op 'stranded assets', objecten die niet voldoen aan de toekomstige energie-efficiëntieregelgeving of marktverwachtingen, waardoor ze verouderen en buiten de markt raken.
De waarde van actief vastgoed zal waarschijnlijk onder druk komen te staan als het niet voldoet aan beroeps-, beleggers- en wettelijke normen. Desondanks schat de VN dat jaarlijks slechts 1% van het gebouwenbestand in de EU wordt gerenoveerd.
Zoals eerder al gemeld op deze website hanteert Nederland een strenge regelgeving die sinds januari 2023 alle kantoorgebouwen een energielabel C of beter oplegt. Vanaf 2030 zal dat verhogen naar een A-label.
Corporate Sustainability Reporting Directive
Bedrijven die onder de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) vallen, zullen moeten rapporteren over het deel van hun activiteiten dat in overeenstemming is met de taxonomie, een classificatiesysteem dat is ontwikkeld om vast te stellen welke economische activiteiten ecologisch 'duurzaam' zijn.
Het EPC krijgt nog meer aandacht onder deze taxonomie. Voor het verwerven of bezit van commerciële gebouwen stelt de wet dat elk onroerend goed dat vóór eind 2020 is gebouwd, een EPC-klasse 'A' of hoger moet aantonen of tot de top 15% van de nationale gebouwenportefeuille behoort.
Er zijn enorme nationale verschillen, aldus Savills. In Groot-Brittannië voldoet 74% van de kantoren niet aan de vereiste EPC B tegen 2030. In Nederland zou 40% van de kantoorgebouwen niet het nu (2023) vereiste EPC C halen en daardoor niet langer verhuurbaar of verkoopbaar zijn. Frankrijk hanteert het ‘Décret Tertiaire’ voor het verminderen van het energieverbruik in bestaande gebouwen voor tertiair gebruik. Hoewel slechts 9% van het bemonsterde vastgoedbestand in Frankrijk volgens de door Europa opgelegde EPC E in 2030 gevaar loopt, zal de energie-
