Facility Awards: ING kiest met The Marnix voor historische kernwaarden in een hedendaagse interpretatie
The Marnix, een modernistisch icoon uit de jaren 60, was geen nieuwe locatie voor ING. Sinds de overname van BBL in 1997 huisden er al verschillende diensten van de grootbank. Daarnaast betrok ING in Etterbeek een tweede kantoorgebouw. In de zoektocht naar een centraal regiokantoor in Brussel werden eerst diverse scenario’s onderzocht, maar uiteindelijk viel de keuze om te investeren in de historische hoofdzetel. De vier pijlers die het oorspronkelijke ontwerp van architect Gordon Bunshaft hadden geïnformeerd - innovatie, transparantie, welzijn en kunst - werden de leidraad van het project.
Hoge ambities
De ambities lagen van meet af aan hoog. De complexiteit evenzeer. Er waren niet alleen de uitdagingen van een grootschalig renovatieproject in hartje Brussel, maar ook het logistieke vraagstuk van gefaseerd renoveren en in gebruik nemen. Daarnaast was er in mei 2021, middenin de ontwerp- en onderzoeksfase, nog de bescherming van het gebouw als monument. Het was een doorgedreven dialoog met de betrokken instanties die er uiteindelijk voor zorgde dat respect voor het erfgoed toch met de vooropgestelde duurzaamheidsdoelstellingen verenigd konden worden. Onder meer de verregaande isolatie, 1.286 nieuwe ramen, 1.000 m2 aan pv-panelen, de nieuwste generatie warmtepompen en koelgroepen, groendaken en een hemelwateropvang van 200 m3 resulteren zo in de allerhoogste BREEAM-classificatie (Outstanding) en een CO2-reductie van maar liefst 76%.
Dynamische werkplekverdeling
The Marnix pioniert nog op andere vlakken. Het project bracht het ruimtebeslag van ING in Brussel immers terug van 110.000 m2 naar amper 50.000 m2. Het aantal werkplekken werd gereduceerd tot 2.200, verdeeld over zeven kantoorvloeren. Zij zijn, enkele uitzonderingen daargelaten, steeds op dezelfde manier ingericht: bubbels van maximum twaalf landschapsplekken worden van elkaar afgescheiden door kleine, afgesloten werkplekken en vergaderruimtes. Ter hoogte van de centrale circulatiekernen ligt nog een informele werk- en ontmoetingsruimte, terwijl slim gepositioneerde deuren ervoor zorgen dat bepaalde zones indien nodig volledig afgesloten kunnen worden - de zogeheten ‘Chinese wall’.
Om de ruim 5.000 werknemers in het nieuwe kantoorconcept een gepaste plaats toe te wijzen, rekening houdende met thuiswerkdagen en mogelijke conflicten, werd een bijzondere vorm van flexwerken ingevoerd. Diensten worden daarin als samenhangende groep beschouwd, maar krijgen niet langer een vaste plek in het gebouw. Zo zitten de medewerkers van een bepaalde dienst de ene dag op de eerste verdieping, en de dag nadien bijvoorbeeld op de vijfde.
Wie door omstandigheden afwijkt van zijn thuiswerkschema en bijgevolg geen plaats meer vindt in de toegewezen zone, kan een werkplek reserveren in de ‘free booking zone’ op de zevende verdieping. Om onmin en problemen te vermijden, wordt de bezetting via sensoren nauwgezet opgevolgd en in real time via digital signage gecommuniceerd. Binnenkort zal de plaatstoewijzing zich aan de hand van de data ook geheel automatisch aan de veranderende noden aanpassen.
Welzijn en kwaliteit
Werd het aantal werkplekken drastisch gereduceerd, dan ging de kwaliteit even radicaal omhoog. Bureaus werden ergonomisch ingericht en voorzien van biometrische verlichting die automatisch bijstelt in functie van onder andere taak en uur. Een patio aan de Troonstraat en nieuwe daklichten in het verbindingsvolume tussen de twee kantoorvleugels brengen natuurlijk daglicht tot diep in het gebouw. De combinatie van notenhouten designelementen en levende planten brengt rust en warmte, tapijten en stoffen bekledingen waarborgen de akoestiek en een performant gebouwbeheersysteem houdt de controle over parameters zoals temperatuur en luchtkwaliteit. Daarnaast werd het volledige verbindingsvolume ingericht als ontspannings- en ontmoetingsruimte met lockers, gezellige zitplekken en kleine, open amfitheaters die de verschillende verdiepingen met elkaar verbinden. Er is een fitnessruimte, een comfortabele fietsparking voor zowel gewone fietsen als cargobikes en douchemogelijkheid. Op het gelijkvloers maakt een barista speciality coffees en het restaurant serveert alles van boterkoeken tot warme maaltijden. In de VIP-ruimte staat zelfs een tweede keuken onder leiding van een sterrenchef.
De talrijke ingrepen om het welzijn en de beleving van medewerkers te optimaliseren, leverden ING al in de ontwerpfase een Platinum WELL-certificatie op. Het facility management zorgt ervoor dat die hoge maatstaven ook in het dagelijks beheer gehanteerd worden. Twee site managers houden alles nauwgezet in de gaten en gaan in dialoog met de suppliers om de focus te verleggen van het louter afpunten van taken naar het waarborgen van kwaliteit.
De mens centraal
The Matrix sluit aan bij de visie van Gordon Bunshaft en Léon Lambert. Het is geen archetypisch gesloten bankgebouw, maar een gebouw dat zich openstelt naar de stad en dat mensen en zachte mobiliteit centraal plaatst. De prominente aanwezigheid van de kunstcollectie van ING en de toevoeging van nieuwe functies op de gelijkvloerse verdieping en in het meeting center op niveau -1, met onder meer een foyer, vergaderzalen en een auditorium, vroeg om een volledige herinterpretatie van circulatie, beveiliging en bezoekersbeleving.
ING introduceerde daarom een dynamisch onthaal, waar gastvrouwen en -heren aan elke toegang zorgen voor een hartelijke ontvangst. Slimme technologie biedt extra ondersteuning, bijvoorbeeld door geregistreerde bezoekers via een QR-code automatisch toegang te verlenen tot de liften en relevante zones. Zo illustreert het project nog maar eens de dialoog tussen oud en nieuw, en tussen menselijk en hoogtechnologisch.
foto's: ING
