Van schoonmaakcontract tot strategisch partnership

Toen ik in 2001 Country Manager van ISS België & Luxemburg werd, bestond facility management vooral uit afzonderlijke diensten. Een klant kocht schoonmaak, catering of technisch onderhoud. Elke activiteit had haar eigen contract, haar eigen leverancier en haar eigen verantwoordelijke. Vijfentwintig jaar later is niet alleen ISS fundamenteel veranderd. Ook de rol van facility management binnen organisaties ziet er compleet anders uit.

ISS
Kris Cloots, CEO ISS Belux: "Wat 25 jaar facility management mij geleerd heeft."

De grootste verandering gaat over vertrouwen

Wanneer mensen vandaag spreken over de toekomst van facility management, gaat het vaak over technologie, data of artificiële intelligentie.
Volgens mij ligt de belangrijkste verandering echter elders.
Vroeger beschreven contracten vooral welke activiteiten uitgevoerd moesten worden. Vandaag vertrekken steeds meer organisaties vanuit het resultaat dat ze willen bereiken.
"Vroeger verkochten we een dienst. Vandaag verkopen we een oplossing."
Dat lijkt een kleine nuance, maar verandert de rol van facility management fundamenteel. Diensten worden minder een operationele aankoop en meer een strategisch instrument om organisaties efficiënter, duurzamer en aantrekkelijker te maken.
Facility managers zoeken daardoor steeds vaker partners die mee verantwoordelijkheid opnemen voor het eindresultaat, in plaats van leveranciers die enkel uitvoeren wat contractueel werd afgesproken.

België blijft voorzichtig

Wat me doorheen de jaren is opgevallen, is dat België voorzichtiger evolueert dan sommige buurlanden wanneer het gaat over geïntegreerde facility managementmodellen.
In landen zoals Nederland en Scandinavië vertrouwen organisaties sneller meerdere diensten toe aan één partner. België vertrekt traditioneel vaker vanuit een risicomijdende reflex: uitbesteden, maar tegelijk veel controle behouden.
"Wij willen ontzorgd worden, maar we willen ook graag alles blijven controleren."
Dat is geen kritiek, maar een culturele vaststelling. Facility management draait vandaag steeds meer rond vertrouwen. Hoe meer verantwoordelijkheden bij één partner terechtkomen, hoe belangrijker dat vertrouwen wordt.
Net daar ligt volgens mij één van de grootste uitdagingen voor onze sector. Gebruikers ervaren een werkplek als één geheel, maar organisaties organiseren facilitaire diensten nog vaak in afzonderlijke silo's. De stap naar echte integratie is daarom zelden een operationele oefening. Het is vooral een kwestie van cultuur, vertrouwen en de bereidheid om verantwoordelijkheid anders te organiseren.

De werkplek werd strategisch

Misschien nog belangrijker is de evolutie van de werkplek zelf. Toen ik begon, ging facility management vooral over gebouwen. Vandaag gaat het over mensen.
Hybride werken, duurzaamheid, welzijn en employer branding hebben ervoor gezorgd dat de werkplek een strategisch thema geworden is. Organisaties kijken anders naar hun gebouwen, hun cateringaanbod en hun dienstverlening dan twintig jaar geleden.
De vraag is niet langer alleen of alles werkt. De vraag is ook welke ervaring medewerkers hebben wanneer ze naar kantoor komen.

Verandering vraagt geduld

Als ik één les uit 25 jaar facility management zou mogen doorgeven, dan is het deze: organisaties veranderen niet van vandaag op morgen.
Nieuwe technologie implementeren kan relatief snel. Een cultuur veranderen, vertrouwen opbouwen of nieuwe samenwerkingsmodellen verankeren vraagt veel meer tijd.
Te vaak verwachten organisaties resultaten binnen enkele maanden, terwijl echte verandering jaren vraagt.
De meest succesvolle transformaties die ik heb meegemaakt, waren geen revoluties. Het waren organisaties die consequent dezelfde richting bleven volgen.

De opdracht blijft dezelfde

Facility management is vandaag technologischer, internationaler en strategischer dan ooit tevoren.
Maar wanneer ik jonge professionals in onze sector ontmoet, geef ik hen vaak hetzelfde inzicht mee: laat je niet verblinden door de veranderingen alleen.
De voorbije 25 jaar heb ik gebouwen slimmer zien worden, contracten zien evolueren en organisaties zichzelf zien heruitvinden. Toch draaiden de meest succesvolle projecten zelden om technologie of processen alleen. Ze draaiden om mensen.
Om de vraag hoe je een werkplek creëert die organisaties ondersteunt en medewerkers helpt het beste van zichzelf te geven.
Dat was vijfentwintig jaar geleden zo. En ik vermoed dat het binnen vijfentwintig jaar nog altijd zo zal zijn.
De context verandert voortdurend. De opdracht niet.

door Kris Cloots, CEO ISS Belux

Meer informatie >